Ebeveyn Olarak Kendimi Suçlu Hissediyorum, Bu Normal mi?
Ebeveynlik, sevgi kadar sorumluluk da taşır. “Daha iyi yapabilirdim” düşüncesi bazen içimizi sıkıştırabilir. Bu yazıda, ebeveyn suçluluğunun neden bu kadar yaygın olduğunu ve kendinize daha şefkatli yaklaşmanın yollarını ele alacağız.
Ebeveyn suçluluğu neden bu kadar yaygın?
Çocuklarımız için en iyisini isteriz. Bu beklenti, bazen gerçekçi olmayan bir mükemmellik arayışına dönüşebilir. Sosyal medya, çevreden gelen yorumlar ve kendi çocukluk deneyimlerimiz, suçluluk hissini tetikleyebilir.
Birçok ebeveyn zaman zaman “yetersizim” ya da “geç kaldım” diye düşünür. Bu, kötü bir ebeveyn olduğunuz anlamına gelmez; sadece ne kadar önemsediğinizi gösterir.
Sorumluluk ile zehirli suçluluğu ayırmak
Sorumluluk, çözüm odaklıdır: “Bunu fark ettim, telafi edebilirim.” Zehirli suçluluk ise bizi dondurur ve “Ben kötü bir ebeveynim” gibi genelleyici cümlelere sürükler.
- Sorumluluk, değişime kapı açar.
- Zehirli suçluluk, utanma ve kaçınma yaratır.
- Gerçekçi hedefler, suçluluk duygusunu dengeler.
Kendinize daha nazik olmayı öğrenmek
Kendinizle konuşma şekliniz, çocuğunuza yaklaşımınızı da etkiler. “Hata yaptım ama öğrenebilirim” demek, hem sizi rahatlatır hem de gelişime alan açar.
Kısa bir egzersiz: Zorlandığınız bir anı düşünün ve aynı durumu yaşayan bir arkadaşınıza ne derdiniz? O cümleyi kendinize de söyleyin.
Suçluluğu yapıcı bir değişime çevirmek
Suçluluk hissettiğinizde bunu bir işaret gibi görebilirsiniz: “Burada küçük bir değişiklik yapmak istiyorum.” Bu değişim bazen çok basit olabilir.
- Gün içinde 10 dakikalık “telefonsuz zaman” yaratmak.
- Çocukla göz teması kurup “Bugün nasılsın?” demek.
- Bir konuda sınır koyarken ses tonunu yumuşatmak.
Geç kaldım hissiyle baş etmek
“Artık çok geç” düşüncesi çoğu zaman gerçeği yansıtmaz. Çocuklar, ebeveynlerinden gelen her küçük değişimi fark edebilir. Bir özür, bir sarılma ya da tutarlı bir rutin, ilişkiyi güçlendirir.
Unutmayın, ebeveynlik bir yolculuktur ve her yolculukta durup yön değiştirmek mümkündür.
Ne zaman destek almak iyi gelir?
Suçluluk duygusu günlük yaşamı ciddi şekilde etkiliyorsa, sürekli kendinizi yetersiz hissediyorsanız ya da ebeveynlik ilişkilerinizde tıkanıklık yaşıyorsanız, bir uzmandan destek almak iyi gelebilir. Bu, sizi “yetersiz” yapmaz; aksine kendinize verdiğiniz değeri gösterir.
İzmir’de Psikolog Samet İçaçan ile görüşerek size uygun bir destek planı oluşturabilirsiniz.
Kapanış: Kendinize şefkat göstermek çocuğunuza da iyi gelir
Çocuğunuz için en değerli şey, mükemmel bir ebeveyn değil; güvenli, istikrarlı ve sevgi dolu bir ilişkidir. Kendinize nazik olduğunuzda, çocuğunuza da daha sakin ve anlayışlı yaklaşabilirsiniz.
İhtiyaç duyduğunuzda destek almak, bu yolculuğu daha hafif hale getirebilir.